چگونه کودکان را با تاریخ آشنا کنیم؟
كودكان برای آنکه هویت یابی كنند، باید بدانند از كجا آمده اند، چه گذشته ای دارند و گذشتگان برای آن ها چه میراثی به جا نهاده اند. كودكان تنها به كمك آگاهی از تاریخ خود می توانند مناسبات دنیای كنونی را درك كنند، بدانند كه امروز از دیروز شكل گرفته است و از امروز برای ساختن آینده درس بگیرند.
با معرفی تاریخ در جایگاه واقعی خود، میتوان كودكان را از سنین پیش دبستانی به این مقوله علاقه مند كرد و با تشویق آن ها به خواندن كتاب های تاریخی و مشاركت فعال در یافتن و گردآوری داده های تاریخی، پیوند آن ها را با گذشته و نسل های پیشین محكم كرد.
كودكان و نوجوانان از راه خواندن كتاب های تاریخی كشور خود و دیگر كشورها از یكسویه نگری، بزرگ بینی غیر واقعی ملت و سرزمین خود و خوار داشت دیگر ملت ها و سرزمین ها باز داشته می شوند و تفاهم و درك متقابل را می آموزند.
چگونه كودكان پیش دبستانی را با تاریخ آشنا کنیم
با كودكان پیش دبستانی نمی توان از رخداد های تاریخی و پادشاهان و سیاستمداران گذشته و سرگذشت آن ها سخن گفت. همه چیز درباره ی گذشته باید به شكل داستان و افسانه برای آن ها بیان شود. درک گذر زمان از گذشته به حال، مبنای درك كودكان از تاریخ است. كودكان پیش دبستانی می توانند گذر زمان را بفهمند، رویدادهای روزهای گذشته را به یاد آورند و برای روز، هفته، یا ماه آینده برنامه بریزند.
آشنا کردن کودکان از سنین پیش دبستان با مفهوم کلی تاریخ از راه فعالیت های ساده و سرگرم کننده با مشارکت خود آن ها، به کودکان کمک خواهد کرد تا در آینده نگرشی همه جانبه و علمی به تاریخ پیدا کنند.
روش کار كودكان پیش دبستانی از شنیدن ماجراهای كودكی پدر و مادر خود لذت می برند. باید از این علاقه ی آن ها بهره گرفت و با فعالیت های جذاب و سرگرم كننده، مفهوم گذر زمان را به آن ها آموخت.
- با نشان دادن عكس های خانوادگی مادر مادربزرگ، پدر پدربزرگ (در صورت امكان) مادربزرگ و پدر بزرگ و مادر و پدر به كودكان، از آن ها بخواهید این عكس ها را به ترتیب زمانی (از گذشته تا كنون) كنار هم بگذارند.
- سپس با كودكان درباره ی تفاوت آرایش چهره ها، پوشاك و فضای عكس ها گفت و گو كنید و از خاطرات خود درباره ی عكس ها حرف بزنید.
- عكس های خودتان (مادر - پدر) را كنار عكس های مراحل مختلف رشد فرزندتان بگذارید و باز هم درباره ی تفاوت هایی كه با گذشت زمان در چهره، پوشاك، اندام، آرایش موی سر و صورت هر كدام پدید آمده اند، با او گفت و گو كنید.
- مربیان پیش دبستانی می توانند با دعوت كودكان به سخن گفتن از رویدادهای روز، ماه، فصل گذشته، آن ها را به خوبی با مفهوم گذشت زمان آشنا كنند.
- مربیان می توانند با پرسش هایی همچون: وقتی پدر و مادر تو بچه بودند، چطور لباس می پوشیدند؟ در مهد كودك شان (در صورتی كه به مهد كودك می رفته اند) چه كارهایی می كرده اند؟ اسباب بازی های شان چگونه بود؟ آن ها را به گرفتن پاسخ این پرسش ها از پدران و مادران شان تشویق كنند تا كودكان بتوانند گذشته و حال را از راه این فعالیت، با هم مقایسه کنند.
- نشان دادن عكس هایی از كوچه ها و خیابان ها، مغازه ها، لباس ها، كفش ها و ظرف های قدیمی و پرسش از كودكان درباره ی تفاوت ها یا همانندهای شان در امروز نیز از راه های تقویت تفكر مقایسه ای در كودكان است.
- می توان از كودكان خواست با اجازه ی مادر و پدرشان لباس ها و كفش های شان را از آغاز تاكنون به مهدكودك بیاورند و به كمك دیگر كودكان، اندازه و شكل آن ها را با هم بسنجند.
- مربیان می توانند كودكان راتشویق كنند تا چیزهای قدیمی ای را كه در دسترس خانواده است، با اجازه ی پدران و مادران شان به مهدكودك بیاورند ودرباره ی زمان استفاده از آن ها، كاربرد آن ها و تفاوت های شان با همانندهای كنونی آن ها، با آگاهی هایی كه از بزرگتر ها به دست آورده اند، برای كودكان دیگر سخن بگویند. به این ترتیب موزه ی كوچكی در مهدكودك ترتیب می دهند و با مفهوم موزه و اهمیت آن نیز آشنا می شوند