قلدری چیست؟

بیشتر کودکان گاهی از سوی یکی از وابستگان یا یکی از دوستان شان مورد تمسخر و آزار قرار می گیرند. بیشتر این شوخی ها و اذیت ها  اگر همراه با شوخی و در فضایی دوستانه و دوطرفه باشند، زیانی ندارند. اما هنگامی که اذیت کردن دایمی، خشونت ‌بار و نفرت آمیز باشد، قلدری به شمار می رود و باید از آن جلوگیری کرد.
قلدری یعنی آزار عمدی فیزیکی، کلامی یا روانی دیگری. قلدری می تواند به شکل: ضربه زدن، هل دادن، لقب توهین‌آمیز دادن، تهدید و تمسخر دیگران برای گرفتن اجباری پول یا گرفتن وسایل با ارزش آن ها. بعضی از کودکان با نادیده گرفتن و ساختن شایعات بی‌اساس در مورد افراد دیگر، به قلدری و آزار آن ها می پردازند. بعضی دیگر نیز از تمامی روش‌های ممکن برای مسخره‌کردن دیگران و آسیب رساندن به احساسات آن ها استفاده می کنند.
 قلدری باید جدی گرفته شود. نباید آن را مسئله‌ای فرض کرد که کودکان باید در مقابل آن مقاوم شوند. تاثیرات نامطلوب قلدری می تواند بسیار جدی باشد و عزت نفس و روابط اجتماعی کودک را در آینده تحت تاثیر قرار دهد. در شرایط حاد، امکان دارد قلدری سبب  بروز اتفاقاتی جدی همچون فرار از مدرسه شود.
چرا بعضی از کودکان به قلدری می پردازند؟
کودکان به دلایل مختلف قلدری می کنند. گاهی نیاز به یک قربانی دارند (شخصی که به نظر می رسد ازجنبه ی  فیزیکی یا احساسی ضعیف‌تر است یا به شکلی متفاوت رفتار می کند) تا احساس کنند مهم‌تر، معروف‌تر یا در مرتبه و مقام بالاتری هستند. اگرچه گاهی اوقات کودکان قلدر، بزرگتر یا قویتر از قربانیان خود هستند، همیشه هم این گونه نیست.
گاهی کودکان به آزار دیگران می پردازند، چون با آن ها به همین ترتیب رفتار شده است. ممکن است آن ها این گونه فکر کنند که رفتارشان طبیعی است، چون از خانواده یا گروهی می آیند که همه در آن مجموعه عصبی هستند، فریاد می زنند و همدیگر را با لقب های زشت صدا می کنند. به نظر می رسد بعضی از برنامه‌های تلویزیونی نیز در این میان بی‌تاثیر نیستند. برنامه‌هایی که در آن ها، شخصیت‌ها به علت ظاهرشان یا نداشتن استعداد، مسخره، یا از جمع رانده می شوند.
نشانه‌های قلدری
تشخیص اینکه کودک شما مورد آزار و قلدری قرار گرفته، کار مشکلی است، مگر آن که کودک، خود در این باره با شما حرف بزند یا زخم و کبودی‌ های مشخص در بدن او دیده شود. اما نشانه های خطر را می توان تشخیص داد. ممکن است دریابید رفتار کودک تان فرق کرده است، مضطرب به نظر می‌رسد، بی اشتهاست، خواب کافی  ندارد یا از انجام کارهایی پرهیز می کند که در گذشته از آن ها لذت می‌برده است. هنگامی که کودکان دمدمی مزاج به نظر می رسند یا از حالت معمول افسرده‌تر هستند و هنگامی که از فعالیت‌هایی خاص، مانند رفتن به مدرسه با اتوبوس خودداری می کنند، ممکن است قربانی قلدری شده باشند.
اگر به این مسئله مشکوک هستید، ولی کودک تان علاقه‌ای ندارد در این مورد صحبت کند، وضعیتی فراهم کنیدکه به طور غیرمستقیم در مورد قلدری با او به گفت و گو بپردازید. برای نمونه، ممکن است چنین وضعیتی را در یک برنامه ی تلویزیونی ببینید و آن را مقدمه‌ای برای گفت وگو قرار دهید و از کودک خود بپرسید:«نظر تو در این‌باره چیست؟» یا «به نظر تو، آن شخص باید چه کار کند؟» این گفت وگو، ممکن است به پرسش هایی همچون: «آیا تو هم شاهد چنین اتفاقی بوده‌ای؟» یا «آیا تو هم چنین تجربه‌ای داری؟» ادامه یابد. می توانید در زمینه ی تجربیاتی از این دست که خود شما یا اعضای دیگر خانواده در کودکی داشته‌اند، با او حرف بزنید.
اجازه دهید کودک تان دریابد که اگر قربانی قلدری است یا شاهد قلدری بوده است، مهم است که در مورد آن با فرد دیگری صحبت کند، چه آن شخص شما باشید یا فرد بزرگسال دیگری (آموزگار، مشاور مدرسه ، دوست خانوادگی یا خواهر و برادرش).
کمک به کودک قربانی
اگر کودک تان به شما گفت که قربانی قلدری شده است، هرچقدر هم که ناراحت بشوید، آرامش خود را حفظ کنید و حمایت از او را فراموش نکنید. کودکان بیشتر وقت ها تمایلی ندارند که در باره ی قلدری با والدین شان صحبت کنند. آن ها از اتفاقاتی که روی داده است، احساس شرمندگی می کنند و نگران هستند که مبادا والدین شان از آن ها  نا امید شوند.
گاهی کودکان تصور می کنند این مشکل به خاطر اشتباه آن ها روی داده است و اگر به گونه ی دیگری رفتار می‌کردند، این اتفاق نمی ‌افتاد. گاهی از این مسئله نگران اند که اگر کودک قلدر دریابد که  آن ها مشکل را با فرد دیگری در میان گذاشته اند، اوضاع بدتر از پیش شود. عده‌ ای دیگر نگران هستند که مبادا والدین شان حرف آن هارا را باور نکنند و اقدامی برای رفع مشکل انجام ندهند یا آن ها را وادارند به مقابله و مبارزه با کودک قلدر بپردازند، در حالی که به شدت از  او می ترسند.
کودک تان را به خاطر آن که آنقدر شجاعت داشته است که مسئله را با شما در میان بگذارد، تحسین و تشویق کنید. به او گوشزد کنید که تنها نیست و بسیاری از کودکان در این سن قربانی قلدری بوده‌اند. تاکید کنید که کودک قلدر است که رفتاری نادرست انجام می دهد، نه او. به کودک تان اطمینان کامل بدهید که مشکل را با هم فکری خودش حل خواهید کرد.
گاهی اوقات، رفتار برادر، خواهر یا دوست بزرگتر می تواند در حل مشکل بسیار کارساز باشد. می توانید برای دخترتان بازگو کنید که خواهر بزرگترش (که الگوی اوست) چگونه با این مشکل رو به رو شد و آن را حل کرد. برادر، خواهر یا دوست بزرگتر می تواند توضیحات بیشتری در باره ی آنچه در مدرسه اتفاق افتاده است، یا جایی که قلدری رخ داده است، به شما  بدهد و دریافتن بهترین راه حل کمک تان کند.
اگر متوجه شدید که کودک قلدر در صورت آگاهی از اینکه کودک تان با شما صحبت کرده است، رفتار بدتری خواهدکرد، مسئله را جدی بگیرید. گاهی، مراجعه به والدین کودک قلدر می تواند مفید باشد. در موارد دیگر، آموزگاران یا مشاوران، بهترین افرادی هستند که می توان نخست به آن ها مراجعه کرد. اگر بعد از مراجعه به آموزگار یا مشاور، احساس کردید که باز هم باید با والدین کودک قلدر صحبت کنید، بهتر است این کار را در محیطی انجام دهید که یک مقام رسمی از مدرسه، مثل مشاور، حضور داشته باشد. بسیاری از کشورها در زمینه ی قلدری، قوانین و مجازات‌های روشنی دارند. در بعضی موارد، در صورتی که ازسلامت کودک تان خیلی نگران اید، می توانید از مراجع قانونی کمک بگیرید.
رهنمود هایی به کودکان
کلید اصلی در این زمینه، ارائه ی راه‌حل‌های مناسب و روز به‌ روز در مقا بل قلدری و کمک به کودک برای بازیابی عزت‌ نفس و جایگاه روانی مناسب است.
شاید تصور شود که دعوت کردن کودک به تلافی و مبارزه با کودک قلدر، روش مناسبی است. جدای از این، به یقین شما از عذاب کشیدن کودک تان عصبانی هستید و ممکن است اورا را تشویق کرده باشید که در مقابل کودک قلدر بایستد. یا ممکن است نگران باشید که کودک قلدر باز هم کودک تان را آزار دهد.
مهم آن است که از کودک خود بخواهید به مبارزه یا تلافی با کودک قلدر نپردازد. این رفتار می تواند به سرعت به خشونت، بروز مشکل و حتی جراحات جدی بیانجامد. ، بهترین راه آن است که وی را ترغیب کنید از مشکل دوری کند، از دیگران کمک بخواهد و مسئله را با یک بزرگسال مطرح کند.
در ادامه، چندین راه حل دیگر ارائه می شود که به کودک کمک می کنند وضعیت را بهبود بخشد و احساس بهتری نیز در او به وجود آورند:

• همراهی با دوستان و دوری از کودک قلدر

 اگر کودک قلدر، نزدیک دستشویی است از دستشویی دیگری استفاده کنید یا هنگامی که تنهایید به کمد خود سر نزنید. همیشه همراه دوستان تان باشید تا با کودک قلدر تنها نمانید. در سرویس مدرسه، راهرو یا زنگ تفریح (هر جا که کودک قلدر حضور دارد) همراه یکی از دوستان تان باشید. همین رفتار را برای دوستان قربانی خود نیز انجام دهید.

• کنترل خشم

خشمگین شدن از کودک قلدر طبیعی است، اما این مسئله، هدف کودکان قلدر است. این رفتار، سبب می شود کودک قلدر احساس قدرت بیشتری بکند. با تمرین مداوم سعی کنید از گریه‌کردن، سرخ شدن یا ناراحت شدن در مقا بل کودک قلدر خودداری کنید. این کار نیاز به تمرین فراوان دارد، اما مهارتی کارآمد است که کودک قلدر را پس می راند. گاهی اوقات، تمرین روش‌های کنترل عصبانیت مانند شمردن از یک تا ده، نوشتن کلمات خشماگین بر کاغذ، نفس عمیق کشیدن یا ترک محل، مفید است. گاهی بهترین راه حل آن است که بیاموزید چهره‌ای سرد و بی‌احساس به خود بگیرید تا هنگامی که خطر رفع شود (لبخند زدن یا خندیدن می تواند کودک قلدر را خشمگین‌تر کند).

• رفتار شجاعانه، دوری از محیط و بی‌توجه ی به قلدر

قاطعانه و روشن از کودک قلدر بخواهید که به رفتار خود پایان دهد و صحنه را ترک کنید. روش‌هایی را تمرین کنید که به کمک آن ها رفتارهای ناپسند کودک قلدر را نادیده بگیرید، واکنشی نشان ندهید. با بی‌توجهی به قلدر، نشان می دهید که وجود او برای شما مهم نیست. در نهایت، قلدر به احتمال زیاد از ایجاد مزاحمت برای شما خسته خواهد شد.

• مطرح کردن مسئله با یک بزرگسال

 آموزگاران، مدیران، والدین و ناظمان مدرسه می توانند جلوی قلدرها را  بگیرند.

• صحبت کردن در باره ی مسئله

با کسی که به او اطمینان دارید مانند مشاور مدرسه، آموزگار، خواهر یا برادر یا یک دوست دراین باره صحبت کنید. ممکن است آن ها راه‌ حل‌های بسیار مناسبی پیشنهاد کنند و حتی اگر نتوانند در حل مشکل به شما کمک کنند، می توانند احساس تنهایی شما  را کاهش دهند.

• محرک‌ ها را حذف کنید

اگر کودک قلدر از شما پول خوراکی می خواهد، از خانه با خود خوراکی بیاورید. اگر او سعی می کند وسیله ی خاصی را از شما بگیرد، آن را به مدرسه نبرید.
رسیدن به آرامش
در خانه می توانید تاثیرات نامطلوب قلدری را کاهش دهید. کودکان تان را تشویق کنید که با دوستان شان دور هم جمع شوند تا بدین ترتیب اعتماد به نفس آن ها افزایش یابد. با ایجاد گروه‌های مختلف و ترتیب دادن برنامه‌های ورزشی، به آن ها کمک کنید به کودکان دیگر بپیوندند. به دنبال فعالیت‌هایی باشیدکه به کودک کمک کند احساس اعتماد به نفس و قدرت بیشتری پیدا کند. این فعالیت می تواند شرکت در کلاس‌هایی همچون دفاع شخصی، کاراته یا کلاس‌های ژیمناستیک باشد.
و به خاطر داشته باشید: مراجع و افراد بی شماری وجود دارند که می توانند به شما و خانواده‌تان کمک کنند تا بر ناراحتی‌ها و مشکلات ناشی از قلدری غلبه کنید.
 

چگونه کودکان را با تاریخ آشنا کنیم؟

كودكان برای آنکه هویت‌ یابی كنند، باید بدانند از كجا آمده‌ اند، چه گذشته‌ ای دارند و گذشتگان برای آن‌ ها چه میراثی به جا نهاده‌ اند. كودكان تنها به كمك آگاهی از تاریخ خود می‌ توانند مناسبات دنیای كنونی را درك كنند، بدانند كه امروز از دیروز شكل‌ گرفته است و از امروز برای ساختن آینده درس بگیرند.

با معرفی تاریخ در جایگاه واقعی خود، می‌توان كودكان را از سنین پیش دبستانی به این مقوله علاقه‌ مند كرد و با تشویق آن ‌ها به خواندن كتاب‌ های تاریخی و مشاركت‌ فعال در یافتن و گرد‌آوری داده ‌های تاریخی، پیوند آن‌ ها را با گذشته و نسل‌ های پیشین محكم كرد.
كودكان و نوجوانان از راه خواندن كتاب‌ های تاریخی كشور خود و دیگر كشورها از یكسویه نگری، بزرگ‌ بینی غیر واقعی ملت و سرزمین خود و خوار داشت دیگر ملت ‌ها و سرزمین ‌ها باز داشته می‌ شوند و تفاهم و درك متقابل را می ‌آموزند.
چگونه كودكان پیش دبستانی را با تاریخ آشنا کنیم
با كودكان پیش دبستانی نمی‌ توان از رخداد های تاریخی و پادشاهان و سیاستمداران گذشته و سرگذشت آن‌ ها سخن گفت. همه چیز درباره‌ ی گذشته باید به شكل داستان و افسانه برای آن ها بیان شود. درک گذر زمان از گذشته به حال، مبنای درك كودكان از تاریخ است. كودكان پیش دبستانی می ‌توانند گذر زمان را بفهمند، رویدادهای روزهای گذشته را به یاد آورند و برای روز، هفته، یا ماه آینده برنامه‌ بریزند.
آشنا کردن کودکان از سنین پیش دبستان با مفهوم کلی تاریخ از راه فعالیت های ساده و سرگرم کننده با مشارکت خود آن ها، به کودکان کمک خواهد کرد تا در آینده نگرشی همه جانبه و علمی به تاریخ پیدا کنند.
 روش کار كودكان پیش دبستانی از شنیدن ماجراهای كودكی پدر و مادر خود لذت می‌ برند. باید از این علاقه ی آن ها بهره گرفت و با فعالیت‌ های جذاب و سرگرم‌ كننده، مفهوم گذر زمان را به آن‌ ها آموخت.

• با نشان دادن عكس‌ های خانوادگی مادر مادربزرگ، پدر پدربزرگ (در صورت امكان) مادربزرگ و پدر بزرگ و مادر و پدر به كودكان، از آن ‌ها بخواهید این عكس ‌ها را به ترتیب زمانی (از گذشته تا كنون) كنار هم بگذارند.
• سپس با كودكان درباره‌ ی تفاوت آرایش چهره‌ ها، پوشاك و فضای عكس‌ ها گفت‌ و گو كنید و از خاطرات خود درباره ‌ی عكس‌ ها حرف بزنید.
• عكس‌ های خودتان (مادر - پدر) را كنار عكس‌ های مراحل مختلف رشد فرزندتان بگذارید و باز هم درباره‌ ی تفاوت‌ هایی كه با گذشت زمان در چهره، پوشاك، اندام، آرایش موی سر و صورت هر كدام پدید آمده ‌اند، با او گفت ‌و گو كنید.
• مربیان پیش دبستانی می‌ توانند با دعوت كودكان به سخن گفتن از رویدادهای روز، ماه، فصل گذشته، آن‌ ها را به خوبی با مفهوم گذشت زمان آشنا كنند.
• مربیان می ‌توانند با پرسش ‌هایی همچون: وقتی پدر و مادر تو بچه بودند، چطور لباس می‌ پوشیدند؟ در مهد كودك شان (در صورتی كه به مهد كودك می‌ رفته ‌اند)‌ چه كارهایی می ‌كرده‌ اند؟ اسباب بازی ‌های شان چگونه بود؟ آن‌ ها را به گرفتن پاسخ این پرسش ‌ها از پدران و مادران‌ شان تشویق كنند تا كودكان بتوانند گذشته و حال را از راه این فعالیت، با هم مقایسه کنند.
• نشان دادن عكس‌ هایی از كوچه ها و خیابان ‌ها، مغازه‌ ها، لباس‌ ها، كفش‌ ها و ظرف ‌های قدیمی و پرسش از كودكان درباره ‌ی تفاوت ها یا همانند‌های ‌شان در امروز نیز از راه‌ های تقویت تفكر مقایسه ‌ای در كودكان است.
• می‌ توان از كودكان خواست با اجازه‌ ی مادر و پدرشان لباس‌ ها و كفش‌ های‌ شان را از آغاز تاكنون به مهدكودك بیاورند و به كمك دیگر كودكان، اندازه و شكل آن‌ ها را با هم بسنجند.
• مربیان می‌ توانند كودكان راتشویق كنند تا چیزهای قدیمی‌ ای را كه در دسترس خانواده است، با اجازه‌ ی پدران و مادران شان به مهدكودك بیاورند ودرباره‌ ی زمان استفاده از آن ‌ها، كاربرد آن‌ ها و تفاوت‌ های ‌شان با همانند‌های كنونی آن ‌ها، با آگاهی ‌هایی كه از بزرگتر ها به دست آورده‌ اند، برای كودكان دیگر سخن بگویند. به این ترتیب موزه ‌ی كوچكی در مهدكودك ترتیب می‌ دهند و با مفهوم موزه و اهمیت آن نیز آشنا می‌ شوند

چگونه دانش‌ آموزان دبستانی را با تاریخ آشنا کنیم

گرچه در کتاب های تاریخ و اجتماعی دوره ی دبستان، دانش آموزان با برخی تعاریف در زمینه ی نهادهای سیاسی و اجتماعی و حکومت های مختلف آشنا می شوند، مفهوم تاریخ به عنوان یک علم و اهمیت و جایگاه آن در تعیین سرنوشت انسان، به شرح خسته کننده و کسالت بار نبردها و فهرستی دراز و بی فایده از نام ها و مکان ها که به زودی در ذهن فرار کودکان، جای خود را به داده های دیگری می دهند، تقلیل می یابد. در این مقطع، می ‌توان با گسترش درس تاریخ به مطالب بیرون از كتاب و فعالیت های عملی، برگزاری کارگاه های مختلف درباره ی هر درس یا درس های مهم با مشارکت خود كودكان، با بهره گیری از مجموعه ی "تاریخ ادبیات کودکان ایران" و کتاب راهنمای "گام به گام با تاریخ" آن ها را به مقوله ی علمی تاریخ و خواندن كتاب‌ های تاریخی علاقه‌ مند كرد. توجه دادن کودکان به وضعیت و جایگاه همسالان خود در طول تاریخ ایران، برای کودکان جالب و ضروری است.
فعالیت های پیشنهادی:
در بخش تاریخ درس تعلیمات اجتماعی كلاس پنجم دبستان، می ‌توان یكی از درس‌ ها همچون درس صفویه یا قاجاریه و انقلاب مشروطیت را برگزید و افزون بر مطالب درسی، در زمینه ی درس‌ ها فعالیت‌ هایی گیرا و گسترده انجام داد:

• از دانش‌ آموزان یا فرزندان تان بخواهید هر چه درباره‌ ی دوره‌ ی صفویان، قاجاریان و انقلاب مشروطه می‌ دانند برای شما بازگو كنند.
• از آن ‌ها بخواهید اگر پرسشی درباره‌ ی اوضاع این دوره دارند كه پاسخ آن در درس نیامده است، یادداشت كنند و با شما یا جمع در میان بگذارند.
• سپس شما پرسش‌ هایی را كه به نظرتان می بایست در درس به آن پاسخ داده شود، با آن ها در میان بگذارید.
• با بهره‌ گیری از كتاب تاریخ ادبیات كودكان ایران (ج ۲) و نیز با مراجعه به كتابخانه‌ ی مدرسه، تكلیف دادن به دانش‌ آموزان برای مراجعه به كتاب‌ های مرجع، از جمله "فرهنگنامه‌ كودكان و نوجوانان" و نیز تهیه‌ ی فهرستی از كتاب ‌های مناسب دانش‌آموزان این پایه، درباره‌ ی این دوره‌ های تاریخی، اطلاعات لازم را گردآوری كنید.
• از كتاب تاریخ ادبیات كودكان ایران (ج ۲) بخش مربوط به دوره‌ ی صفویان را بخوانید و با ساده ‌كردن مطالب آن، درباره‌ ی ویژگی‌ های این دوره، از جمله تأثیر تمركز حكومت بر زندگی كودكان و فرهنگ ایران با دانش ‌آموزان سخن بگویید.
• از دانش‌ آموزان بخواهید درباره ‌ی پایتخت صفویان (اصفهان) و آثار و بناهای تاریخی آن بنویسند.
• به آن ‌ها بگویید اگر عكس‌ هایی از اصفهان دارند، به كلاس بیاورند. می‌توانید به آن‌ ها تكلیف بدهید كه در سفر به اصفهان از بناهای تاریخی آن عكس بگیرند و به كلاس بیاورند. سپس با كمك دانش‌آموزان عكس بناهای تاریخی، گردشگاه‌ ها، مراكز مذهبی و.... را طبقه‌ بندی كنید و در آلبومی بچسبانید.
• از دانش‌ آموزان بخواهید با استفاده از اطلاعات خود و آگاهی‌ هایی كه از كتاب‌ های مرجع و كتاب های مربوط به اصفهان به دست می‌ آورند، برای هرعكس توضیحی بنویسند از جمله: درباره‌ ی زمان ساخت (آیا در دوره‌ ی صفویان ساخته شده است؟)، سازنده‌ ی بنا، اهمیت ویژگی‌ های آن، جایگاه بنا (آیا در فهرست میراث فرهنگی جهان ثبت شده است؟)
• درباره‌ ی هنرمندان به ویژه نگارگران دوره‌ ی صفوی با دانش‌آموزان سخن بگویید و با استفاده از كتاب تاریخ ادبیات كودكان ایران (ج ۲) و كتاب ‌های مربوط به نگارگری ایران، آن‌ ها را با این هنرمندان و آثارشان آشنا كنید. در صورت امكان می‌ توان از آثار آن‌ ها عكس تهیه كرد و همچون رهنمود پیشین، آلبومی از كارهای شان با زیرنویس شامل آگاهی لازم درباره‌ ی عنوان اثر، پدیدآورنده‌ ی اثر، و موضوع آن ترتیب داد.
• درباره‌ ی رواج نقالی، تعزیه، نمایش‌ های مذهبی و پرده‌ خوانی در دوره‌ ی صفویه، با استفاده از كتاب تاریخ ادبیات كودكان ایران (ج ۲) با دانش‌ آموزان سخن بگویید و درباره ‌ی هریك از آن‌ ها توضیح دهید. سپس از دانش‌ آموزان بخواهید به انتخاب خود برای یكی از رویداد های تاریخی یا مذهبی به شكل گروهی پرده‌ ای بكشند و از میان گروه‌ های خود، یك نفر را برای پرده‌ خوانی برگزینند و كارشان را در كلاس اجرا كنند.
• از دانش ‌آموزان بخواهید اگر درس دوره‌ ی قاجار و انقلاب مشروطه را خوانده ‌اند درباره‌ ی آن دوره و جنبش مشروطه توضیح دهند.
• پرسش‌ هایی را كه در درس پاسخ آن‌ ها را نیافته‌ اند، یادداشت كنند. آموزگار هم پرسش ‌هایی درباره ‌ی این دوره و جنبش مشروطه مطرح كند.
• دانش ‌آموزان از كتاب ‌های مربوط به انقلاب مشروطه، فرهنگنامه  كودكان و نوجوانان و تاریخ ادبیات كودكان ایران (ج ۲ و ۳ ) پاسخ پرسش‌ های خود و آموزگار را بیابند.
• سپس با استفاده از كتاب‌ های نام برده، دانش‌آموزان را گروه‌ بندی كنید. هر گروه باید درباره‌ ی مطلبی همچون: دوره‌ ی قاجار، وضعیت و جایگاه كودكان در این دوره، علت رخداد جنبش مشروطه، بزرگان و رهبران و قهرمانان این جنبش، تغییراتی كه پس از این جنبش در وضعیت و جایگاه كودكان پدید آمده، دگرگونی ‌در سامانه‌ ی آموزش و پرورش، كتاب ‌های درسی و مقایسه‌ ی آن در دوره ‌ی قاجار و پس از انقلاب مشروطه، پیشگامان آموزش و پرورش نو، مقاله‌ هایی بنویسند و با عكس و تصویر همراه كنند.
• این مقاله‌ ها در كلاس ارائه شوند و دیگران درباره‌ ی آن‌ ها گفت ‌و گو كنند

تغييرات آب و هوايي در زندگي شما چه تاثيري داشته؟

در گزارشي كه گروه پژوهشي "تيم بين المللي ناظر بر تغييرات محيط زيست" در ماه فوريه منتشر كرده، آمده است: "با توجه به شواهد بدست آمده از افزايش دماي متوسط هوا و اقيانوس و همچنين آب شدن يخ و برف و بالا رفتن سطح آب درياها، ديگر در مورد گرم شدن محيط زيست ترديدي وجود ندارد."

در مناطقي از بسياري از كشورهاي جهان تهديد سيل رو به افزايش است.
اگر چه مردم عادي، ممكن است به دليل ابعاد گسترده اين تغييرات متوجه آن نشوند اما در ابعاد كوچكتر مي توانند تغييرات آب و هوايي غير عادي را كه در اطراف محل زندگيشان پديدار شده احساس كنند.

سايت انگليسي بي بي سي در طي يك نظر سنجي كه از ماه دسامبر تا ماه مارس ادامه داشت، از مخاطبان خود در اقصي نقاط جهان خواسته بود تا مشاهدات خود را از تغييرات آب و هوايي در محل زندگيشان بازگو كنند.

انستيتو استراتژي هاي جهاني محيط زيست به درخواست بي بي سي، پيامهاي ارسالي مخاطبان را با در نظر گرفتن داده ها و تحقيقات علمي مربوط به تغييرات آب و هوايي مورد بررسي قرار داد.

اگر چه بسياري از مخاطبان نظرهاي علمي و سياسي خود را در مورد تغييرات آب و هوايي و نقش انسان در اين مسئله ابراز كرده بودند، اما هدف اصلي از تحليل نظرات اين بود كه مشخص شود علايم مشهود تغيير آب و هوا در زندگي روزمره مردم چه بوده است، فارغ از اينكه عامل اين تغييرات انسان يا پديده هاي طبيعي بوده است.

ارتباط گرم شدن زمين و تغييرات آب و هوايي محلي

نظرات مخاطبان نشان مي دهد كه بسياري از مردم در گوشه و كنار جهان تغييرات مشهود آب و هوايي در محيط زيست و محل زندگي خود را مربوط به پديده گرم شدن كره زمين مي دانند.

در برخي از موارد اطلاعات و تحقيقات علمي چنين ارتباطي را تاييد مي كند اما در موارد ديگر شواهد كافي وجود ندارد كه بتوان گرم شدن زمين را عامل مستقيم اين تغييرات دانست.

اكثريت نظرات ارسالي از آمريكاي شمالي و اروپا - خصوصا از بريتانيا، از زمستانهاي گرمتر، كاهش بارش برف، آب شدن يخچالها و تغييراتي در حياط وحش و پوشش گياهي حكايت دارد. تغييراتي كه اغلب دانشمندان آنرا مربوط به گرم شدن زمين مي دانند.

از جمله موضوعات ديگري كه در پيامهاي مخاطبان مطرح شده، اما به نسبتي كمتر، مي توان از تغيير زمانبندي فصول، سرد و گرم شدن شديد هوا و بارش غير عادي برف و باران نام برد. هرچند مطالعات علمي نشان مي دهد كه تاثير گرم شدن زمين روي اين پديده ها چندان قطعي نيست.

تغييرات مشهود در باغچه هاي خانگي

يكي از موضوعاتي كه مورد توجه خاص مخاطبان ساكن آمريكاي شمالي و اروپا قرار گرفته بود، گرماي بي سابقه زمستان گذشته بود. بسياري از آنها در پيامهايشان از مشاهده گل و ميوه و حشراتي چون زنبور و پروانه در اواسط فصل زمستان صحبت مي كنند.

اغلب دانشمندان براي ارزيابي گرم شدن زمين و پيامدهاي آن، به جاي مطالعه دوره اي كوتاه مدت، دوره اي به مدت چندين سال و يا چند دهه را مورد نظر قرار مي دهند. اما با اين حال اداره هواشناسي بريتانيا مي گويد زمستان گذشته در اين كشور بطور كم سابقه اي سرد بوده بطوري كه با توجه به اطلاعات ثبت شده موجود، تنها يك زمستان سردتر از آن وجود داشته است. اين موضوعي است كه با پيشبيني هاي مربوط به گرم شدن زمين و تغييرات آب و هوايي همخواني دارد.

اداره ملي هواشناسي آمريكا نيز روند گرم شدن كره زمين را يكي از عوامل مسبب گرماي بي سابقه تابستان سال 2006 در اين كشور دانسته است. تابستان سال گذشته در آمريكا گرمترين تابستاني بود كه در تاريخ اين كشور ثبت شده است.

پروژه اينترنتي "اسپرينگ واچ" كه هدف از آن گرداوري مشاهدات مردمي از نخستين علايم فرارسيدن بهار است، نيز مشاهده زودرس برخي گونه هاي حيواني و گياهي از جمله انواعي از زنبور عسل و پروانه را تاييد مي كند.

"اسپرينگ واچ" كه توسط بي بي سي و دو سازمان ديگر بريتانيايي اداره مي شود، مي گويد كه ظهور برخي از انواع زنبور عسل آنقدر زودرس است كه آنها فرصت مي يابند دو نسل از خود بر جاي بگذارند. به علاوه محيط زيست آنها نيز طي30 سال گذشته به مناطق شمالي تر بريتانيا گسترش يافته است.

همچنين تحقيقات متعدد نشان مي دهد كه با گرم شدن آب و هوا محدوده جغرافيايي مناسب براي حيات پشه گسترش يافته است. مسئله اي كه مي تواند باعث گسترش بيماري هايي همچون مالاريا شود.

يك تحقيق زيست شناسان دانشگاه اورگون آمريكا كه در سال 2001 منتشر شد، نشان مي دهد كه پشه ها به دليل گرم شدن آب و هوا دچار تغييرات ژنتيكي شده اند كه باعث طولاني تر شدن بقاي آنها در طول زمستان شده است.

ناپديد شدن يخ و برف

آمريكايي ها و كانادايي ها از زمستانهاي گرمتر و كاهش بارش برف خبر مي دهند.

در حالي كه اين موضوع شامل حال خيلي از مناطق آمريكا مي شود، اما بارش برف در سال گذشته در برخي از مناطق غربي اين كشور و همچنين غرب نيويورك كم سابقه بوده است.

برخي از ساكنان كشورهاي اروپايي و آمريكاي شمالي در پيامهاي خود گفته اند كه دوره يخزدگي سطح درياچه ها و رودخانه هاي اطراف محل زندگيشان نسبت به گذشته كوتاهتر شده است. در تاييد اين مشاهدات مي توان به تحقيقات يك گروه بين المللي از دانشمندان كه در سال 2000 منتشر شده اشاره كرد. تحقيقات اين دانشمندان نشان داد كه نسبت به سالهاي 1850 يخ سطح رودخانه ها و درياچه هاي نيم كره شمالي ديرتر شكل مي گيرد و زودتر هم آب مي شود.

گرم شدن آبهاي روي زميني با مشاهدات يك كشاورز اهل پنسيلوانيا نيز همخواني دارد كه كاهش ماهي سردسيري غزل آلا و افزايش ماهي سردسيري كپور را گزارش داده بود.

در همين حال، كوهنوردان مي گويند طولاني تر شدن دوره گرمي هوا باعث ناپديد شدن يخ در مناطقي مانند كوههاي آلپ فرانسه شده است. تحقيقات متعددي وجود دارد كه ارتباط ميان آب شدن يخچالها و گرم شدن آب و هوا را تاييد مي كند. دانشمندان در دانشگاه زوريخ در سوييس پيشبيني كرده اند كه تا سال 2100 به دليل گرم شدن زمين 80 تا 100 در صد يخ رشته كوههاي آلپ ممكن است آب شود.

خشكسالي و سيلاب

مخاطبان ساكن برخي مناطق انگلستان، غرب آمريكا، آفريقا و استراليا روايتهايي را از كاهش باران و افزايش خشكسالي نقل مي كنند. اين موضوع بخصوص در مورد استراليا صدق مي كند كه در آنجا خشكسالي باعث محدوديت و قطع آب در برخي مناطق شده است.

تحقيقات مركز مطالعات صنعتي و علمي استراليا نشان مي دهد كه خشكسالي در اين كشور عمدتا به دليل تغيير و تحولات طبيعي در آب و هواست اما شدت آن ممكن است به دليل گرم شدن زمين افزايش يافته باشد.

اين تحقيقات با مطالعات مشابه ديگري كه در ساير مناطق جهان در مورد ارتباط گرم شدن زمين و خشكسالي انجام گرفته سازگاري دارد.

بر عكس، نظر دهندگان ساكن زلاندنو و بخشهايي از آسيا به جاي خشكسالي، از باران شديد و سيلاب حرف مي زنند.

تحقيقات مختلف نشان مي دهد گرمتر شدن آب اقيانوسها در اثر گرم شدن زمين ممكن است هم اكنون باعث تشديد بارش باران در برخي مناطق شده باشد. هر چند در مورد برخي وقايع خاص، مانند سيلاب هاي بي سابقه اي كه نمونه آن در ماه دسامبر و ژانويه در مالزي رخ داد، استفاده از چنين توجيهي دشوار است.

آب و هواي طوفاني و عجيب و غريب

چيزي كه توجه ساكنان سواحل غربي آمريكا و كانادا را به خود جلب كرده آب و هواي طوفاني و عجيب و غريبي است كه در محل زندگي خود شاهد آن بوده اند. مانند سرماي ناگهاني كاليفرنيا در زمستان گذشته كه با بارش كم سابقه برف در بخشهايي از لس آنجلس همراه بود. نمونه ديگر آن طوفاني است كه در ايالت بريتيش كلمبياي كانادا، بيش از 3000 درخت را از جا كند.

با اين حال اغلب دانشمندان هم عقيده اند كه يك موج گرما يا سرماي بخصوص يا يك طوفان بخصوص را نمي توان مستقيما به گرم شدن زمين ارتباط داد.

در واقع، يك تحقيق جديد آلودگي ناشي از كارخانه هاي آسيايي را مسبب اصلي طوفانهاي شديد در ناحيه اقيانوس آرام دانسته است.

اگر چه مربوط دانستن آب و هواي عجيب و غريب و گرم شدن كره زمين چندان هم بي جا نيست. همانطور كه تحقيقات مركز ملي هواشناسي آمريكا و دانشگاه واشنگتن پيشبيني مي كند كه گرم شدن كره زمين احتمالا باعث ايجاد شرايط آب و هوايي غير عادي بيشتري خواهد شد

غذای سالم برای فصل تابستان چیست

فصل گرما كه فرا می‌رسد اشتهایمان نسبت به خوردن غذاهای گرم و پركالری كاسته شده و بیشتر به دنبال غذاهایی سبك ، كم‌حجم، خنك و در عین حال اشتهاآور هستیم. در میان غذاهای ایرانی آب دوغ خیار از این مزایا برخوردار است. این غذای حاضری بسیار خوش‌طعم با ظاهری دلنشین بوده كه از ایام قدیم محبوبیت خاصی در میان تمامی اقوام ایرانی داشته است. ارزش تغذیه‌ای این غذای ساده و سنتی با توجه به مواد غذایی كه در تهیه آن استفاده می‌شود بسیار زیاد است و غذایی مناسب برای فصول گرم سال محسوب می‌شود، زیرا عطش را رفع كرده، مفرح جان بوده و اشتهای رفته‌مان را احیا می‌كند.
این غذا معمولا از تركیب ماست یا دوغ، خیار رنده شده، سبزی خوردن (ریحان، ترخون، نعنا و تربچه‌)‌، گردو و كشمش به همراه یخ و نان تهیه می‌شود. البته برخی خانواده‌ها از خامه نیز در این غذا استفاده می‌كنند.

مصرف مقادیر زیاد سبزیجات در این غذا می‌تواند فیبر، ویتامین‌ها و املاح معدنی مورد نیاز بدن را تامین نماید. نعنا و ریحان موجود در آن بادشكن، ضد نفخ و ضد سوزش معده بوده و عوارض گوارشی ندارد. تربچه آن سرشار از ویتامینC  و ید می‌باشد و به دلیل وجود گوگرد خاصیت ضدعفونی‌كننده دارد. ترخون آن نیز اشتهاآور، معطر، سریع‌الهضم بوده و برای اعصاب بسیار مفید است. همچنین خیار موجود در این غذا سرشار از ویتامین C می‌باشد و بسیار خنك بوده و شدیدترین عطش‌ها را فوری فرو می‌نشاند و خواب‌آور خوبی هم به شمار می‌رود. تنها عیب خیار آن است كه دیرهضم بوده و اگر خیلی رسیده و زرد باشد، باعث دل درد می‌شود. لذا برای كسانی كه از ناراحتی گوارشی رنج می‌برند، بهتر است خیار را بسیار ریز رنده كرده، یا از آب آن در این غذا استفاده نمایند.

اگر در تهیه آب دوغ خیار از تمام گروه‌های مواد غذایی استفاده شود، می‌توان به یقین رسید كه این غذا سالم‌ترین و مناسب‌ترین غذای فصل گرما به شمار می‌آید.همان طور كه می‌دانید، ماست موجود در این غذا نیز تامین‌كننده كلسیم و پروتئین بدن و عاملی جهت رفع بی‌خوابی‌های شبانه به شمار می‌رود. لذا برای آن كه وعده غذایی شما كم‌كالری و كم‌چرب گردد، لزوما از ماست كم‌چرب استفاده كنید.

كشمش نیز در این غذا برای مزه‌دار كردن انتخاب مناسبی بوده و داروی رشد كودكان و نیرودهنده سالخوردگان می‌باشد. این میوه مغذی پرانرژی و كم‌چرب و كم‌سدیم است، ولی با وجود آن كه قند و كالری بالایی دارد، به دلیل غنی بودن از پتاسیم، مصرف آن را به بیماران مبتلا به فشار خون توصیه می‌كنیم.

استفاده از گردو نیز بسیار توصیه می‌شود، زیرا پتاسیم، فسفر و اسیدفولیك از شاخص‌ترین مواد مغذی آن به شمار می‌رود. این مغز پرچرب، كلسترول بدخون را كاهش داده و به علت غنی بودن از ویتامین‌ها منجر به رفع سستی و خستگی می‌شود.

در كل مخلفات گوناگونی كه در این غذا به كار رفته، آن را به غذایی كامل تبدیل كرده و از همه مهم‌تر آن كه در مقایسه با غذاهای دیگر نیاز به طبخ نداشته و عوارض ناشی از حرارت پخت را به همراه ندارد.

توجه
این غذا، حاضری سالم و مفیدی است كه اگر در شام به حد تعادل خورده شود، مشكلی ایجاد نكرده و خوابی بدون كابوس را به همراه خواهد داشت.

سلامت كودك در فصل تابستان

 شما اگر در تابستان اوقات خود را در خانه سپرى كنيد، كودك شما فصل امن و راحتى را سپرى مى كند. اما كلاً گرماى تابستان براى كودكان خطرناك است. جوشهاى ملتهبى كه بر اثر پوشاندن لباس زياد به كودكان در گرما به وجود مى آيد نشان مى دهد كه بدن آنها در برابر گرما تا چه اندازه حساس است. كودكان در تابستان به وفور به آفتاب سوختگى هاى دردناك و گرمازدگى كه با تب بالا و تنفس تند مبتلا مى شوند. عرق سوز يكى از شايع ترين دلايل مرگ ناگهانى نوزادان است. براى آنكه مطمئن شويد كوچولويتان در وضعيت مناسب و خنكى است و براى محافظت از او در طول روزهاى گرم و دراز تابستانى، مى توانيد به اين توصيه ها عمل كنيد:انتخاب لباسهاى مناسب
اگر مى خواهيد در خانه بمانيد به نوزادتان لباسهاى سبك و گشاد بپوشانيد، بهتر است اين لباسها نخى و از جنس مواد طبيعى باشد كه عرق را به خود جذب مى كند و نه از الياف مصنوعى. ترجيحاً به كودكتان لباسهايى بپوشانيد كه خودتان مى پوشيد. اگر شما تى شرت و شلوار كوتاه مى پوشيد اين نوع لباس پوشيدن براى كودكتان هم مناسب است. براى هواى آزاد به كودكتان لباسهاى بلند رنگ روشن بپوشانيد و از كلاه لبه دار استفاده كنيد كه صورت كودك را از گرما حفظ كند. از پوشاندن لباس هاى باز به كودك حتى در روزهاى ابرى خوددارى كنيد. زيرا در اين روزها ست كه اشعه هاى مضر خورشيد به راحتى از ابرها نفوذ مى كنند و به پوست لطيف كودك آسيب مى رسانند.
فراهم كردن تهويه مطبوع
تا وقتى كه نوزاد نمى تواند گرما را به وسيله عرق به طور مؤثرى دفع كند، احتمال آنكه در روزهاى گرم بيش از بزرگسالان دچار گرما زدگى شود زياد است. به همين دليل هرگز نبايد كودكتان را در يك اتاق گرم يا يك اتومبيل پارك شده يا خاموش تنها بگذاريد. حتى چند دقيقه كافى است كه درجه حرارت بدن او بيش از حد بالا برود و زندگى اش را به خطر بيندازد.
استفاده از يك كالسكه مناسب
حرارت بدن نوزاد و فضاى كوچك كالسكه مى تواند موجب گرما زده و عاجز شدن او شود و در چند دقيقه به پوستش آسيب برساند. سعى كنيد كالسكه نوزاد شما از رنگ هاى روشن با الياف پارچه اى باشد. اگر مشاهده كرديد صورت نوزادتان گلگون شده به سرعت او را از كالسكه خارج كنيد.
شير دادن براى عرق كردن
اگر شما دانه هاى عرق را در گرما روى سر نوزادتان نمى بينيد، احتمالاً آب بدنش كم شده است. چهره گلگون، پوستى كه هنگام لمس كردن گرم است، تنفس تند و بى قرارى از علايم كم شدن آب بدن است. نوزادان زير ۶ ماه نبايد آب بنوشند. بعد از اين مدت مقدار كمى آب مى توان به آن ها داد. سعى كنيد با شير دادن متناوب، آب از دست رفته بدنش را جبران كنيد. نوزادان در تابستان بايد ۵۰ درصد بيشتر شير بخورند. به طور متوسط سعى كنيد براى هر پوند كودكتان دو وعده شير در نظر بگيريد. يعنى يك نوزاد ۲۰ پوندى به ۲۰ بار شير خوردن در روز نيازمند است.
عاقلانه بيرون برويد
بدترين ساعتهاى بيرون رفتن براى كودك شما و حتى خود شما بين ساعت هاى ۱۰ صبح تا ۲ عصر است. در اين هنگام خورشيد بيشترين ضرر را به پوست مى رساند. برنامه بيرون رفتنتان را براى قبل يا بعد از اين دوره زمانى تنظيم كنيد.
دنبال سايه باشيد
وقتى به ساحل دريا يا پارك مى رويد، هميشه دنبال يك مكان امن و سايه باشيد. مانند سايه يك درخت، چتر يا يك سايبان. آسان ترين راه استفاده از چادر هاى مخصوص كنار درياست كه از نوعى پارچه مخصوص ساخته مى شود و مانع عبور اشعه هاى مضر خورشيد است. مطمئن شويد كه چادرتان پنجره هاى مناسبى براى تهويه و جريان هوا در چادر دارد. براى محافظت از چشم هاى كودكتان و كاهش نور شديد آفتاب، از عينك هاى آفتابى استفاده كنيد. شيشه اين عينك بايد از جنسى باشد كه حداقل از عبور ۹۹% پرتو ماورابنفش خورشيد جلوگيرى كند.
استفاده از ضد آفتاب ها
كودكان زير ۶ ماه پوست لطيف و نازكى دارند و بايد سعى كنيد آنها را از آفتاب دور نگه داريد. اما هنگامى كه رفتن در آفتاب اجتناب ناپذير است، مى توانيد از كرم هاى ضد آفتاب استفاده كنيد. مقدار كمى كرم ضد آفتاب براى ناحيه هايى از بدن كودك كه در معرض آفتاب است مخصوصاً صورت مشكلى ايجاد نمى كند.
براى كودكان بزرگتر از ۶ ماه، آزاد هستيد كه از مقدار بيشترى كرم استفاده كنيد و هر ۲ ساعت يك بار كرم را تجديد كنيد. از ضد آفتاب هاى واترپروف مخصوص كودكان با SPF حدود ۱۵ استفاده كنيد. حتى به جاهايى از بدن كودك كه در معرض آفتاب نيست هم كرم بزنيد. يك بلوز نخى تنهاSPF 5 دارد.
تسكين دهنده هاى پوستى
اگر كودك در هواى گرم و شرجى بيش از حد عرق مى كند، ممكن است دانه هاى قرمز كوچكى در گردن و كشاله ران، پشت زانو ها يا در آرنج او ايجاد شود. براى كم كردن خارش هاى ناشى از گرما، لباسهاى چسبناك او را در آوريد و لباس كمترى به او بپوشانيد. حتى كهنه بچه را هم عوض كنيد و از پودر بچه براى محل هاى تحريك شده استفاده كنيد. بردن بچه به يك اتاق خنك و با تهويه مناسب به كاهش تحريك ها كمك خواهد كرد.
آفتاب سوختگى، كه پوست ملتهب، قرمز و داغ و دردناك از علايم آن است، مى تواند به شدت كودك را اذيت كند. اگر كودكتان زير يك سال است، پس از مشاهده اين علايم به سرعت با پزشك مخصوص كودكتان تماس بگيريد. پزشك شما را راهنمايى مى كند تا نقاط سوخته بدن كودك را با آب ولرم خنك (نه سرد) و لوسيون مخصوص شست وشو دهيد. هرگز تاول ها را نتركانيد. آنها از سرايت عفونت به مناطق سوخته شده بدن جلوگيرى مى كنند. استامينوفن و ايبوپروفن مخصوص كودكان هم براى كاهش درد مؤثر است.

-

براي فرار از گرماي تابستان چه بايد كرد؟

در فصل تابستان بايستي مراقب باشيد تا دچار 

كم آبي و بيماري هاي مرتبط با گرماي هوا نشويد.

آمار قرباني هاي گرماي هوا در سرتاسر جهان نشان مي دهد كه حفظ سلامتي بدن در فصل تابستان ، مسئله مهمي است.

از بروز بيماري هاي مرتبط با گرما جلوگيري كنيد.

ورزش كردن در هواي آزاد در طي روزهاي تابستان ، به همان اندازه فصول سرد سال اهميت دارد. به همين دليل خطر كم آبي كه منجر به ساير بيماري ها مثل 

گرمازدگي، خستگي ناشي از گرما و موارد شديدتري مي شود، اينگونه افراد را تهديد مي كند.

تمامي افراد در معرض خطر بيماري هاي مربوط به گرماي هوا هستند، ولي چهار گروه بيشتر از بقيه در معرض خطرند كه شامل افراد زير است :

1- كودكان :

با فرارسيدن تعطيلات تابستاني، 

كودكان بيشتر وقت خود را در خارج از منزل به بازي و تفريح مي گذرانند. با توجه به اينكه سطح بدن كودكان نسبت به توده بدني آنها بيشتر است، وقتي كه دماي هواي بيرون ، بيشتر از دماي بدن آنها باشد، سريع تر از افراد بزرگسال، گرما را جذب مي كنند و تحت تاثير گرما قرار مي گيرند.

2- ورزشكاران :

اغلب 

ورزشكاراني كه ساعت ها در مقابل آفتاب گرم تابستان تمرين بدني مي كنند ، به مقدار كافي مايعات مصرف نمي كنند. به همين دليل در اثر فعاليت زياد ، دچار كمبود آب و مايعات مي شوند.

3- افرادي كه در فضاي باز كار مي كنند :

باغبان ها، كارگران ساختماني، خدمه كشتي، پليس ، پستچي ها و ساير افرادي كه به اقتضاي شغل خود بيشتر وقتشان را در هواي گرم بيرون و جلوي آفتاب مي گذرانند و فرصت كمي براي دوش گرفتن و مصرف كافي مايعات ندارند.

4- افراد سالمند :

تأثير گرما بر روي 

افراد مسن در مقايسه با افراد ميانسال بيشتر است. البته افراد سالمند هم بايستي سعي كنند كم كم به گرماي هوا عادت كنند و به مقدار كافي آب و مايعات دريافت كنند.

 

آيا بدن شما به گرماي هوا عادت كرده است؟

چه تعداد از شما فكر مي كنيد كه به گرما عادت كرده ايد و گرماي تابستان تأثيري روي شما ندارد؟ شايد بگوييد همينطور است، ولي واقعيت اين است كه گرماي زياد هوا ، منجر به بروز كم آبي در بدن و بيماري هاي مرتبط با آن مي شود.

البته بايستي سعي كرد كه بدن به شرايط آب و هوايي گرم و مرطوب عادت كند. بنابراين براي اينكه در اثر 

تعريق زياد دچار كم آبي و ساير عوارض آن نشويد، بايستي دريافت آب و مايعات ديگر را افزايش دهيد.

چه مقدار طول مي كشد تا بدن به گرما عادت كند؟

با كار كردن يا ورزش كردن در گرما ، حدود 10 تا 14 روز طول مي كشد كه بدن به گرما عادت كند. البته روزهاي اول نبايد ورزش شديد يا كار سختي انجام داد.

هنگامي كه بدن شما به گرما عادت كرد، مقدار عرق و دفع ساير مايعات بدنتان افزايش مي يابد، زيرا تعريق بيشتر و سريع تر باعث مي شود دماي بدن شما كاهش يابد.

خودتان را خنك نگه داريد و مقدار زيادي آب و نوشيدني هاي خنك بنوشيد.

بنابراين براي سپري كردن روزهاي گرم تابستان همراه با حفظ سلامتي بدن، بايستي بدانيد كه نياز بدن شما به 

مايعات چه مقدار است؟ همچنين علائم كم آبي را كه منجر به بروز گرمازدگي مي شوند، ياد بگيريد.

نوشيدن مايعات براي تأمين آب بدن

- بهترين موقع براي مصرف مايعات قبل از احساس تشنگي است، زيرا وقتي شما احساس تشنگي مي كنيد كه بدن شما دچار كم آبي شده است.

- بهتر است در هواي گرم طبق يك برنامه زمان بندي شده مايعات مصرف كنيد.

- در هواي گرم يا جلوي نور آفتاب از مصرف نوشيدني هاي حاوي كافئين و الكل خودداري كنيد، زيرا اين نوع نوشيدني ها دفع ادارار را افزايش مي دهند و بدن شما دچار كم آبي مي شود.

بهترين نوشيدني ها در هواي گرم شامل 

آب، انواع آب ميوه صنعتي يا طبيعي، دوغ، انواع شربت و نوشابه هاي بدون الكل است.

البته مصرف يك نوشيدني شيرين مثل نوشابه ها يا آب ميوه ها بهتر از آب خالي است، زيرا يك نوشيدني شيرين علاوه بر تأمين آب لازم براي بدن، الكتروليت ها يا املاحي را كه توسط عرق از بدن دفع شده اند، فراهم مي كند. همچنين كربوهيدرات (قند) را بعنوان منبع انرژي براي كار عضلاني فراهم مي نمايد.

نيره ولدخاني – كارشناس تغذيه تبيان

رهنمودهای عملی برای استفاده اوقات فراغت

اوقات فراغت معنای اصلی آن اشاره به اختیار و آزادی عمل فرد دارد. بنابراین پر کردن آن و حال و هوای کاری به آن دادن از کارکردهای آن می‌کاهد. بنابراین بهتر است فرد در این اوقات با خیالی آسوده و آزادی عمل کامل فعالیت مورد نظر را فقط به خاطر خود و دلخواه و حتی بدون توجه به نتایج مادی و غیره انجام دهد. بنابراین در مورد پر کردن اوقات فراغت کودکان نیز باید از تحمیل فعالیت دلخواه و مورد علاقه خود به کودکان و نوجوانان پرهیز کنیم. از سرگرمیها و فعالیتهای متنوع استفاده شود و البته نه به صورت فشرده تا موجب خستگی و دلزدگی فرد نشود. حتی الامکان در این اوقات بسته به علائق و تمایلات فرد از کارهای هنری نیز گنجانده شود.

هرچند برخی افراد عمدتا اوقات فراغت را با کارهای هنری پر می‌کنند اما این مساله بستگی زیادی به علاقه و استعداد فرد دارد و چون هدف فراز برنامه ریزی برای اوقات فراغت اجبار نیست بهتر است با علاقه و استعدادهای فرد مطابقت داشته باشد. برخی از افراد اوقات فراغت خود را با انواع فعالیتهای رایانه‌ای می‌گذراند که در راس این فعالیتها بازیهای کامپیوتری ، Chat و غیره قرار دارد. اما آنچه توصیه می‌شود اینکه نباید ساعات طولانی از دقت افراد و بویژه کودکان و نوجوانان صرف بازی با کامپیوتر شود زیرا عوارض زیادی در پی خواهد داشت که می‌توان به عوارض جسمانی ، روانی و اجتماعی و فرهنگی تقسیم کرد.

بروز چاقی یکی از عوارض جسمانی است و پرخاشگری نمونه‌ای از عوارض روانی اگر قرار است اوقات فراغت فرد با استفاده از کامپیوتر طی شود لازم است با برنامه ریزی و انتخاب فعالیتهای مطلوب انجام گیرد. صله رحم و دید و بازدید در اسلام به عنوان یکی از فعالیتهای اوقات فراغت معرفی می‌شود که هم آثار مطلوب فردی و هم اجتماعی دارد. در انتخاب فعالیتهای اوقات فراغت از دیگران تقلید نکنید. افراد از لحاظ میزان لذتی که از فعالیتها می‌برند، متفاوتند. اجازه ندهید فعالیتهای شما در اوقات فراغت به صورت عادت بیایدکه از فلسفه اساسی برنامه ریزی اوقات فراغت ساقط است.

 

به جای قصه خواندن برای کودکانتان با آنها حرف بزنید

صحبت کردن با کودکان در هنگام خواب بسیار بیش‌تر از قصه خواندن قدرت تکلم آن‌ها را افزایش می‌دهد. روانشناسان و متخصصین کودک می‌گویند صحبت کردن با کودکان در هنگام خواب بسیار بیش‌تر از قصه خواندن قدرت تکلم آن‌ها را افزایش می‌دهد. در صورتی که با کودکان درهنگام شب سخن بگویید قابلیت تکلم آن‌ها تا 6 برابر بهتر از حالتی که برای آن‌ها داستان می‌خوانید رشد پیدا خواهد کرد. حتی اگر کودک شما سن کمی دارد و قادر به حرف زدن نیست زمانی که صدای شما را می‌شنود و سعی می‌کند به گونه‌ای به آن‌ها پاسخ دهد مهارت‌های زبانی و تکلمی او به طرز شگفت آوری رشد می‌کند. نکته جالب توجه این است که بین سنین صفر تا 4 سال تماشای تلویزیون تقریباً هیچ تأثیری، نه مثبت و نه منفی، برروی قابلیت‌های تکلمی کودکان ندارد. از صدها سال پیش والدین برای کمک به خوابیدن کودکان یا ارتباط برقرار کردن با آن‌ها در هنگام شب برای آن‌ها قصه می‌گویند. اگر چه بسیاری از متخصصان کودک این روش را برای بهبود تکلم کودکان مفید می‌دانند اما صحبت کردن با کودکان به مراتب تأثیر بهتری روی آن‌ها دارد.

 

 

خواندن داستان براي کودکان از واکسيناسيون مهمتر است

يک محقق آمريکايي در تحقيقات خود نشان داد که خواندن داستانهاي کودکانه در سالهاي پيش از دبستان نقش مهمي در توسعه حافظه، زبان و توانايهاي حرکتي کودک ايفا مي کند و خواندن اين داستانها حتي از واکسيناسيون کودکان مهمتر است.
به گزارش خبرگزاري مهر، تيم تحقيقاتي پروفسور بري زاکرمن از دپارتمان کودکان دانشگاه بوستن در تحقيقات خود نشان دادند که خواندن داستانهاي کودکانه نقش مهمي در توسعه حافظه، زبان و تواناييهاي حرکتي کودکان دارد.
اين محققان که نتايج تحقيقات خود را که در مجله archives of disease in childhood منتشر کرده اند در اين خصوص اظهار داشتند: "کودکان براي اين متولد مي شوند که کتاب بخوانند و بنابراين اولين برخوردهاي آنها با کتاب بايد در اولين سالهاي زندگي اتفاق بيفتد در غيراين صورت عشق واقعي به کتابخواني در آنها بسيار دير شکل مي گيرد."
به گفته اين محققان، والديني که براي کودکان خود با صداي بلند داستانهاي شبانه مي خوانند و با کودکان درباره موضوع کتاب بحث مي کنند تحريکات چند حسي فرزندان خود را برمي انگيزند. اين حواس شامل حواس بينايي، شنوايي، لامسه و حرکتي است.
به علاوه والدين با خواندن داستان از يک زبان پيچيده تر و سازگارتر با ارتباطات گفتاري استفاده مي کنند. همين مسئله به غني تر شدن مخزن واژگاني کودک کمک مي کند.
همچنين حافظه با خواندن کتاب بيشتر تمرين مي کند و هر بار که با خواندن کتاب تحريک مي شود توانايي قضاوت را توسعه مي دهد.
پروفسور زاکرمن در اين باره توضيح داد: "هدف از انجام اين تحقيقات اين بود که به والدين نشان دهيم خواندن داستان براي کودکان از واکسيناسيون آنها مهمتر است."
به گفته اين محقق، کتابي که براي کودکان خوانده مي شود بايد تصوير داشته باشد. تصوير مي تواند به کودک عشق به کتاب را بياموزد.

نقش مشاور درامورتحصیلی وتربیتی دانش آموزان

 

 

نقش مشاور درامورتحصیلی وتربیتی دانش آموزان  

ادامه نوشته

مدرسه وتاثیرات مهم آن در رشد وتربیت اجتماعی

 

 

مدرسه وتاثیرات مهم آن در رشد وتربیت اجتماعی

ادامه نوشته

بهداشت رواني كودكان

بهداشت و سلامت روان كودكان موضوعي است كه به توجه جدي نياز دارد. امروزه با استفاده از برنامه هاي مختلف مانند آموزش مهارت هاي زندگي آموزش بهداشت رواني مداخلات بهداشتي مبتني بر مدرسه و نيز درمان هاي تخصصي مي توان به كودكان كمك كرد تا زندگي مفيدتر و رضايتمندانه تري داشته باشند.همه كودكان در زندگي خود با استرس هاي شديدي روبه رو مي شوند كه بخشي از آنها ناشي از تغييرات رشد بهنجار كودكان است مانند رشد و تغييرات هورموني و همچنين تغييراتي كه در ارتباط با والدين و اجتماع رخ مي دهد. استرس هاي ديگر فردي تر بوده و شامل فشار براي پيشرفت در مدرسه نقل و انتقال خانواده تغيير مدرسه نزاع والدين طلاق يا فشار براي سواستفاده از مواد است.بسياري از كودكان بدون اين كه دچار مشكلات رفتاري يا تحصيلي جدي شوند اين دوره را پشت سر مي گذارند و اين امر به علت تركيب عواملي چون مهارت هاي مقابله اي موفقيت آميز ميزان حمايت هاي قابل دسترس و ميزان استرس هاي محيطي (كه با آن روبه رو شده اند) است. متاسفانه تعيين كودكاني كه مشكلات بهداشتي دارند تا پيش از بروز مشكل امكان پذير نيست بنابراين در برنامه ريزي هاي بهداشتي همه كودكان و نوجوانان بايد مدنظر قرار گيرند و دامنه گسترده اي از مداخلات از آموزش مهارت هايي براي سلامت روان تا مداخلات اختصاصي بهداشت روان به كار گرفته شود.تقريبا يك پنجم كودكان بدون در نظر گرفتن اين كه كجا و چگونه زندگي مي كنند در دوران كودكي دچار اختلالات رفتاري هيجاني مي شوند. حتي با محافظه كارانه ترين برآورد هم مي توان ادعا كرد كه 10 درصد كل كودكان زماني در طول اين دوره دچار آشفتگي هاي رواني مي شوند كه با آسيب هاي جدي همراه است و مدرسه در زندگي بسياري از كودكان نقش اساسي دارد و در رشد بالقوه آنان موثر است بويژه هنگامي كه خانواده از ايفاي نقش هاي اساسي خود ناتوان باشد. بنابراين مدارس براي بسياري از كودكان حساس ترين و مناسب ترين نقطه مداخلات بهداشت رواني است. از آنجا كه همه كودكان بخصوص كودكان در معرض خطر وارد مدرسه نمي شوند يا مدرسه را ترك مي كنند براي ماندن اين كودكان در مدرسه يا دسترسي به كودكاني كه مدرسه نمي روند بايد به فكر استراتژي هاي ديگر بود. در جهت تامين نيازهاي كودكان و نوجوانان بايد بين نهادهاي جامعه نگر نهادهاي جوانان و سازمان هاي ورزشي نهادهاي مذهبي موزه ها پارك ها و كتابخانه ها و... از يك سو و خانواده مدرسه سازمان هاي بهداشتي رسانه هاي گروهي و دولت از سوي ديگر همكاري و فعاليت مشترك ايجاد شود.

راهکارهای مناسب جهت شاداب سازی در مدارس

 - تبادل تجربیات موفق مدیران در رابطه با شادسازی مدارس

- تغییر در وضعیت فیزیکی مدارس و توجه به نیازهای دانش آموزان و تنوع برنامه ها

- توجه جدی به امور معیشتی و رفاهی معلمان به منظور حضور شاداب تر آن ها در مدارس

- بها دادن به دانش آموزان شاداب و پر تحرک و کنجکاو و پرسشگر

- ایجاد فضای سبز و استفاده از رنگ های شاد و جذاب در محیط مدرسه

- شناسایی افراد خلاق و تشویق آنان در زمینه تغییر و اصلاح مدارس

- ایجاد انگیزه و ترغیب مدیران جهت مطالعه در رابطه با شادی و جایگاه آن در تعلیم و تربیت

-  توجه به زیبا سازی مدارس

- توجه به وضعیت بهداشت محیط مدرسه

-  ایجاد فضای مناسب برای تفریحات سالم دانش آموزان

- توجه به نیازهای عاطفی – روحی – روانی دانش آموزان

-  مشارکت دانش آموزان در اداره مدرسه

- استفاده از تابلو ها و پیام های بهداشتی شاد و شعر های شادی آفرین

-  تهیه امکانات و مکان هایی ورزشی در داخل مدرسه و خارج از مدرسه

-  برگزاری جشن ها به مناسبت های مذهبی و اعیاد ملی با کمک دانش آموزان

-  برگزاری مسابقات ورزشی – تفریحی – علمی در بین مدارس و بین دانش آموزان

-  برگزاری نمایشگاه دست سازه ها – آثار – نقاشی – شعر – خط – مسابقه قرآن بصورت گروهی

-  دعوت از افراد محبوب و موفق دانش آموزان برجسته مثل هنرمندان – اساتید – ورزشکاران

-  اجرای برنامه های صبحگاهی با نشاط و پر بار – همراه با سرود دسته جمعی – تئاتر و نمایشنامه

-  استفاده از مشاوران مجرب و دلسوز برای حل مشکلات تحصیلی و تربیتی دانش آموزان و برقراری ارتباط

-  نمایش فیلم و تئاتر نمایش های عروسکی – موسیقی زنده مورد علاقه دانش آموزان

-  بردن دانش آموزان به موزه – تئاتر – سینما - پارک – اردوگاه – با کمک اولیا مدرسه و خانه

-  تشکیل نمایشگاه کتاب

-  افزایش زنگ های تفریح ( برقراری مقررات انعطاف پذیر با ویژگی های سنی دانش آموزان)

-  برگزاری مسافرت ها و اردو های تفریحی – سیاحتی با همکاری و نظارت اولیا

-  تشکیل گروه های درسی با حضور فعال دانش آموزان

- کنترل عوامل بازدارنده نشاط و تقویت عوامل تسهیل دهنده

-  جلوگیری از هر نوع برخورد لفظی و بی احترامی به دانش آموزان

-  ممنوعیت جدی هر گونه تنبیه بدنی

-  پر بار شدن ساعات ورزش

 - پذیرایی در اعیاد و مناسبت های مذهبی و غیر مذهبی

-   استفاده از کتابخانه مناسب – نمازخانه تمیز و جذاب – و تلاوت قرآن برای آرامش دانش آموزان

- توجه به وسایل صوتی و تصویری در مدارس مخصوصا کامپیوتر  

چند توصیه براي مصرف و پخت سبزي

چند توصیه براي مصرف و پخت سبزي

ادامه نوشته

روش برای تدریس بهتر و موثر

 

چندروش برای تدریس بهتر و موثر

ادامه نوشته

رهنمودهایی جهت تغییر رفتارهای ناپسند دانش آموزان

- پیش از شروع درسی انتظارات خود از شاگردان را به طور مشخص بیان کنید.

- پیروی دانش آموزان از دستورالعملهای معلم را مورد تشویق قرار دهید.

- دانش آموزان را بخاطر درست نشستن تحسین کنید.

- استفاده از دست برای انجام فعالیتهای درسی را ستایش و تحسین کنید. (برای دانش آموزانی که دست به دهان می برند و ناخن و انگشت خود را می جوند.)

- دانش آموزانی که اظهار نظرهای درست و بجا می کنند تحسین کنید

نکاتی که باید توسط پدر و مادر در منزل مراعات شود

- کودک باید وقت و ساعات معینی برای انجام تکالیف و وظایف خود داشته باشد.

- موقع بازی، خواب، تماشای تلویزیون و سایر فعالیتها باید مشخص و معین باشد.

- هرگاه تغییر در برنامه کودکان اضطراب ایجاد می کند و باید کوشش به عمل آید که برنامه آن ها تغییر نکند.

- مقررات باید مشخص، ثابت و معقول باشد.

- مقررات باید روشن و واضح به کودک توضیح داده شود.

- تکالیف آموزشگاه باید در زمان و مکان معین انجام پذیرد. میز کودک بهتر است رو به دیوار باشد از رنگهای تند و اجسام محرک در اطراف کودک باید خووداری شود.

- محرکها باید محدود باشند چندین محرک و یا تکلیف در آن واحد در این کودکان ایجاد اضطراب می کند.

- پدر و مادر باید با اولیای آموزشگاه در تماس باشد و برنامه های منزل و آموزشگاه را هماهنگ کند.

- فعالیتهای جسمانی و بازی حتما در برنامه کودک گنجانده شود.

- شرایط و موقعیتهایی که موجب رفتار نامناسب می شود باید مشخص شود و باید به عمل آید که کودک در آن شرایط قرار نگیرد.

- هرگز با کودک بگو مگو نکنید.

- تنبیه باید مناسب رفتار ناپسند باشد. از تنبیه های شدید خودداری کنید.

- هرگز کودک را مسخره نکنید.

- برای ایجاد احساس احترام به خود و اعتماد به نفس پیشتر مثبت باشد تا منفی

- راههای تشویق کودک خود را بیاموزید و انجام دهید.

- در تغذیه آنها دقت لازم به عمل آورده و برنامه غذایی شان مناسب باشد.

رهنمودهایی برای برقراری انضباط در کلاس و رفع مشکلات رفتاری دانش آموز

 برای رفتار مورد انتظار در کلاس قواعدی در نظر بگیرید تا دانش آموزان از انتظاراتی که از آنان دارید مطلع شوند اما با وضع اینگونه قواعد و مقررات انتظار تغییری فوری در کلاس نداشته باشید. - بهتر است مقررات وضع شده را به طور واضح و با خط درشت روی مقوا بنویسید و در محل مناسبی در کلاس نصب کنید. - قواعد و مقررات را صریح و روشن و کوتاه بیان کنید تا به آسانی قابل حفظ کردن باشد.

- تعداد پنج تا شش قاعده کفایت می کند زیرا دانش آموزان نمی توانند تعداد بیش از این را به خاطر بسپارند.

- تذکرات را به صورت مثبت بیان کنید مثلا به جای اینکه تذکر دهید که «با بغل دستی حرف نزنید» متذکر شوید که «موقع تدریس آرام و ساکت بنشینید» زیرا هدف آن است که اعمال مثبت تقویت شود.